Vợ chồng sau khi ly hôn có được hưởng thừa kế của nhau không

Vợ chồng sau khi ly hôn có được hưởng thừa kế của nhau không

Sau khi ly hôn, nhiều trường hợp phát sinh tranh chấp khi một bên qua đời, người còn lại hoặc gia đình hai bên không thống nhất về quyền hưởng di sản. Câu hỏi thường gặp là vợ cũ hoặc chồng cũ có còn được hưởng thừa kế của nhau hay không.

Về nguyên tắc, khi bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật, quan hệ hôn nhân giữa hai bên đã chấm dứt. Vì vậy, vợ cũ hoặc chồng cũ không còn là vợ, chồng hợp pháp tại thời điểm mở thừa kế và không còn thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của nhau.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người cũ hoàn toàn không có bất kỳ quyền lợi nào liên quan đến tài sản. Trong một số trường hợp, người đã ly hôn vẫn có thể được hưởng di sản theo di chúc, được xác định phần tài sản chung chưa chia hoặc yêu cầu thanh toán nghĩa vụ tài chính nếu có căn cứ hợp pháp.

Sau khi ly hôn vợ chồng có còn là người thừa kế của nhau không

Sau khi ly hôn có hiệu lực, hai bên không còn là vợ chồng hợp pháp. Khi một bên chết sau thời điểm ly hôn, người còn lại không còn được xem là vợ hoặc chồng của người chết để hưởng thừa kế theo pháp luật.

Theo quy định về thừa kế theo pháp luật, vợ hoặc chồng thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Tuy nhiên, tư cách này chỉ tồn tại khi quan hệ hôn nhân vẫn còn hợp pháp tại thời điểm người để lại di sản chết. Nếu hai bên đã ly hôn xong, vợ cũ hoặc chồng cũ không còn thuộc hàng thừa kế thứ nhất của nhau.

Ví dụ, vợ chồng đã có quyết định ly hôn có hiệu lực. Sau đó người chồng cũ qua đời và không để lại di chúc. Trong trường hợp này, người vợ cũ không được hưởng thừa kế theo pháp luật với tư cách là vợ. Di sản sẽ được chia cho những người thừa kế hợp pháp khác như con, cha mẹ của người chết nếu còn.

Trường hợp vẫn có thể được hưởng di sản sau khi ly hôn

Dù không còn là người thừa kế theo pháp luật của nhau, vợ cũ hoặc chồng cũ vẫn có thể có quyền liên quan đến di sản trong một số trường hợp sau.

Thứ nhất, người cũ được chỉ định hưởng di sản trong di chúc hợp pháp. Pháp luật cho phép cá nhân lập di chúc để định đoạt tài sản của mình cho người khác. Vì vậy, nếu người chết để lại di chúc hợp pháp cho vợ cũ hoặc chồng cũ hưởng một phần di sản, người được chỉ định vẫn có thể được hưởng theo nội dung di chúc. Trường hợp có tranh chấp về hiệu lực di chúc, người liên quan có thể tham khảo thêm về tư vấn tranh chấp thừa kế theo di chúc.

Thứ hai, hai bên có tài sản chung chưa chia sau ly hôn. Nếu khi ly hôn, vợ chồng chưa giải quyết xong tài sản chung, thì cần xác định phần tài sản thuộc quyền sở hữu của mỗi người trước khi chia thừa kế. Phần thuộc quyền của người còn sống không phải là di sản thừa kế. Phần thuộc quyền của người đã chết mới được xem xét để chia thừa kế.

Thứ ba, người cũ có quyền yêu cầu thanh toán khoản nợ hoặc nghĩa vụ tài chính độc lập. Ví dụ, một bên có vay tiền, giữ tài sản, thỏa thuận thanh toán hoặc nghĩa vụ tài chính với bên còn lại. Khi người có nghĩa vụ chết, người còn lại có thể yêu cầu giải quyết quyền lợi với tư cách chủ nợ hoặc người có quyền tài sản, chứ không phải với tư cách người thừa kế theo pháp luật.

Con chung sau ly hôn có được hưởng thừa kế không

Ly hôn chỉ làm chấm dứt quan hệ vợ chồng, không làm chấm dứt quan hệ giữa cha mẹ và con. Vì vậy, con chung vẫn có quyền thừa kế di sản của cha hoặc mẹ sau khi cha mẹ ly hôn.

Nếu cha hoặc mẹ chết mà không để lại di chúc, con chung thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng di sản theo pháp luật. Quyền này không phụ thuộc vào việc con đang sống với ai, ai trực tiếp nuôi con sau ly hôn hoặc cha mẹ có còn quan hệ hôn nhân hay không.

Nếu có di chúc, con chung có thể được hưởng theo nội dung di chúc. Trong một số trường hợp đặc biệt, con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động vẫn có thể là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc nếu đáp ứng điều kiện luật định.

Tài sản chưa chia khi ly hôn có phải là di sản thừa kế không

Không phải toàn bộ tài sản từng là tài sản chung của vợ chồng đều trở thành di sản khi một bên chết. Trước khi chia thừa kế, cần xác định rõ tài sản nào thuộc quyền của người đã chết và tài sản nào thuộc quyền của người còn sống.

Nếu tài sản chung vợ chồng đã được chia xong khi ly hôn, phần tài sản của mỗi người là tài sản riêng của người đó. Khi một bên chết, chỉ phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người chết mới là di sản.

Nếu tài sản chung chưa được chia, cần xác định phần quyền sở hữu của từng người trước. Phần của người còn sống không phải là di sản. Phần của người chết mới được đưa vào khối di sản để chia cho người thừa kế hợp pháp hoặc theo di chúc.

Trong thực tế, tranh chấp thường phát sinh đối với nhà đất, tiền góp mua tài sản, tài sản đứng tên một người nhưng hình thành trong thời kỳ hôn nhân hoặc tài sản chưa được nêu rõ trong bản án ly hôn. Người liên quan nên kiểm tra kỹ bản án, quyết định ly hôn và các thỏa thuận tài sản. Có thể tham khảo thêm về nguyên tắc phân chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn để hiểu rõ cách xác định tài sản chung, tài sản riêng.

Cần làm gì khi phát sinh tranh chấp thừa kế sau ly hôn

Khi một bên đã ly hôn qua đời và phát sinh tranh chấp tài sản, người liên quan không nên chỉ dựa vào quan hệ tình cảm cũ hoặc cách hiểu thông thường. Cần kiểm tra hồ sơ pháp lý để xác định đúng quyền lợi.

Các việc nên thực hiện gồm:

1. Kiểm tra bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực hay chưa.
2. Xem lại nội dung thỏa thuận hoặc phán quyết về tài sản khi ly hôn.
3. Xác định thời điểm người để lại di sản chết.
4. Kiểm tra người chết có để lại di chúc hay không.
5. Xác định những người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật.
6. Kiểm tra giấy tờ tài sản, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sao kê, hợp đồng, chứng từ góp tiền hoặc giấy tờ chứng minh nghĩa vụ tài chính.
7. Xác định phần tài sản nào là di sản, phần nào thuộc quyền của người còn sống.

Nếu có di chúc, cần xem xét di chúc có đáp ứng điều kiện về người lập di chúc, hình thức, nội dung và ý chí tự nguyện hay không. Người có nhu cầu lập hoặc kiểm tra di chúc có thể tham khảo thêm bài viết về viết di chúc như thế nào để được công nhận.

Khi nào nên nhờ luật sư tư vấn

Không phải mọi trường hợp thừa kế sau ly hôn đều cần khởi kiện hoặc tranh chấp tại Tòa án. Tuy nhiên, nên trao đổi với luật sư nếu vụ việc có một trong các yếu tố sau:

• Vợ cũ hoặc chồng cũ yêu cầu chia tài sản sau khi một bên đã chết.
• Gia đình người chết không thống nhất về tài sản chung chưa chia.
• Có con chung chưa thành niên hoặc người thừa kế cần được bảo vệ quyền lợi.
• Có nhà đất, tài sản lớn hoặc tài sản đứng tên một người nhưng có nguồn gốc chung.
• Có di chúc nhưng bị nghi ngờ về năng lực lập di chúc, chữ ký, nội dung hoặc hình thức.
• Có tranh chấp giữa con chung, con riêng, cha mẹ, anh chị em hoặc người được chỉ định trong di chúc.

Tóm lại, sau khi ly hôn, vợ cũ hoặc chồng cũ không còn đương nhiên được hưởng thừa kế theo pháp luật của nhau. Tuy nhiên, người cũ vẫn có thể có quyền liên quan nếu được chỉ định trong di chúc hợp pháp, có tài sản chung chưa chia hoặc có quyền, nghĩa vụ tài sản độc lập cần được giải quyết.

Nếu vụ việc có tranh chấp về di sản, di chúc hoặc tài sản chung chưa chia sau ly hôn, người liên quan nên chuẩn bị hồ sơ và trao đổi với luật sư để được đánh giá cụ thể.