Tổng đài tiếp nhận: 0903.419.479

Trung tâm hỗ trợ khách hàng:

0903.419.479

Người mất tích trở về sau ly hôn có được chia tài sản không?

Tư vấn ly hôn

Vợ hoặc chồng biệt tích từ 02 năm trở lên có thể bị Tòa án tuyên bố mất tích nếu đáp ứng các điều kiện luật định. Sau khi người còn lại được giải quyết ly hôn, nếu người mất tích bất ngờ trở về thì quan hệ hôn nhân có được khôi phục không? Đặc biệt, người trở về có quyền yêu cầu phân chia tài sản chung của vợ chồng hay không? Bài viết phân tích các quy định pháp luật liên quan và cách giải quyết tranh chấp tài sản trong trường hợp này.

Trong thực tế, không ít trường hợp vợ hoặc chồng rời khỏi nơi cư trú, biệt tích trong nhiều năm mà không có bất kỳ thông tin nào về việc còn sống hay đã chết. Sau thời gian dài tìm kiếm không có kết quả, người còn lại yêu cầu Tòa án tuyên bố người kia mất tích và giải quyết ly hôn để ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, một tình huống pháp lý phức tạp có thể phát sinh: Sau khi Tòa án đã giải quyết ly hôn, người bị tuyên bố mất tích bất ngờ trở về và yêu cầu phân chia tài sản chung của vợ chồng.

Trong trường hợp này, quan hệ hôn nhân đã chấm dứt có được khôi phục không? Người từng bị tuyên bố mất tích có còn quyền yêu cầu chia tài sản không? Tài sản mà người còn lại tạo lập trong thời gian người kia mất tích sẽ được giải quyết như thế nào?

1. Vợ hoặc chồng biệt tích bao lâu thì được yêu cầu Tòa án tuyên bố mất tích?

Theo khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015:

“Khi một người biệt tích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án có thể tuyên bố người đó mất tích.”

Như vậy, việc một người không trở về nhà hoặc không liên lạc với gia đình trong thời gian dài không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên bị coi là mất tích.

Để được Tòa án tuyên bố mất tích, cần đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

  • Người đó đã biệt tích từ 02 năm liên tục trở lên.

  • Đã thực hiện đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định nhưng không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết.

  • Có yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan và được Tòa án ra quyết định tuyên bố mất tích.

Thời hạn 02 năm được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó. Trường hợp không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn được tính theo nguyên tắc quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015.

Lưu ý: Việc tuyên bố một người mất tích phải được thực hiện thông qua thủ tục tại Tòa án, không thể chỉ căn cứ vào xác nhận của gia đình hoặc chính quyền địa phương để kết luận người đó đã mất tích về mặt pháp lý.

2. Vợ hoặc chồng bị tuyên bố mất tích thì người còn lại có được đơn phương ly hôn không?

Khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:

“Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.”

Theo đó, khi một bên đã bị Tòa án tuyên bố mất tích, bên còn lại có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Trong trường hợp này, người yêu cầu ly hôn không phải chứng minh các căn cứ thông thường như hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng.

Khi bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật, quan hệ hôn nhân giữa hai người chính thức chấm dứt.

Vậy nếu sau đó người bị tuyên bố mất tích bất ngờ trở về thì điều gì sẽ xảy ra?

Người vợ tham khảo ý kiến luật sư về thủ tục ly hôn khi chồng đã bị Tòa án tuyên bố mất tích.

3. Người bị tuyên bố mất tích trở về thì quan hệ hôn nhân có được khôi phục không?

Theo khoản 1 Điều 70 Bộ luật Dân sự 2015, khi người bị tuyên bố mất tích trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống thì theo yêu cầu của người đó hoặc người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích.

Tuy nhiên, khoản 3 Điều 70 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Trường hợp vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố mất tích đã được ly hôn thì dù người bị tuyên bố mất tích trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống, quyết định cho ly hôn vẫn có hiệu lực pháp luật.”

Điều này có nghĩa là việc người mất tích trở về không làm khôi phục quan hệ hôn nhân đã chấm dứt trước đó.

Ví dụ:

Năm 2020, ông A rời khỏi nơi cư trú và không liên lạc với gia đình. Sau khi thực hiện các thủ tục tìm kiếm theo quy định nhưng không có kết quả, năm 2023, bà B được Tòa án chấp nhận yêu cầu tuyên bố ông A mất tích.

Sau đó, bà B yêu cầu ly hôn và được Tòa án giải quyết. Đến năm 2026, ông A bất ngờ trở về.

Trong trường hợp này, dù ông A được Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích thì quan hệ hôn nhân giữa ông A và bà B vẫn không tự động được khôi phục.

Nếu muốn tiếp tục quan hệ vợ chồng, hai người phải thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định pháp luật.

Người chồng từng bị tuyên bố mất tích bất ngờ trở về sau khi người vợ đã được Tòa án giải quyết ly hôn.

4. Người mất tích trở về có được yêu cầu chia tài sản chung sau khi vợ/chồng đã ly hôn không?

Đây là vấn đề thường phát sinh tranh chấp khi người bị tuyên bố mất tích trở về.

Cần phân biệt rõ: Việc chấm dứt quan hệ hôn nhân không đồng nghĩa với việc một bên đương nhiên mất quyền sở hữu đối với tài sản chung đã hình thành trong thời kỳ hôn nhân.

Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc bao gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập từ lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và các khoản thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ những trường hợp pháp luật có quy định khác.

Do đó, khi người bị tuyên bố mất tích trở về, việc người đó có được yêu cầu chia tài sản hay không phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của tài sản và việc phân chia tài sản đã được giải quyết trước đó hay chưa.

Trường hợp 1: Tài sản chung chưa được phân chia khi ly hôn

Nếu khi giải quyết ly hôn, Tòa án chỉ giải quyết quan hệ hôn nhân mà chưa giải quyết việc phân chia tài sản chung, người từng bị tuyên bố mất tích có thể yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về tài sản chung sau ly hôn.

Ví dụ, trước khi ông A mất tích, vợ chồng ông A và bà B có một căn nhà được mua bằng thu nhập chung trong thời kỳ hôn nhân. Khi ly hôn, bà B không yêu cầu Tòa án phân chia căn nhà này.

Sau khi trở về, ông A có thể yêu cầu xác định quyền sở hữu của mình đối với căn nhà và đề nghị Tòa án phân chia theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, việc ông A có được nhận một nửa giá trị căn nhà hay không còn phụ thuộc vào nguồn gốc tài sản, công sức đóng góp, các thỏa thuận giữa hai bên và những yếu tố khác theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Trường hợp 2: Tài sản chung đã được Tòa án giải quyết khi ly hôn

Nếu vấn đề phân chia tài sản chung đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật thì người trở về không thể chỉ căn cứ vào việc mình từng bị tuyên bố mất tích để yêu cầu phân chia lại toàn bộ tài sản.

Trường hợp cho rằng việc giải quyết tài sản trước đó có vi phạm pháp luật, người này cần xem xét các căn cứ và thủ tục tố tụng phù hợp để bảo vệ quyền lợi của mình.

Trường hợp 3: Tài sản do người còn lại tạo lập sau khi ly hôn

Đối với tài sản được tạo lập sau thời điểm quan hệ hôn nhân chấm dứt, về nguyên tắc, đây không phải tài sản chung của vợ chồng chỉ vì hai người từng có quan hệ hôn nhân.

Chẳng hạn, sau khi ly hôn, bà B sử dụng thu nhập riêng để mua một căn hộ mới. Khi ông A trở về, ông A không đương nhiên có quyền yêu cầu chia căn hộ đó.

Tuy nhiên, nếu căn hộ được mua từ tiền bán tài sản chung chưa phân chia hoặc có nguồn gốc từ tài sản mà ông A vẫn có quyền sở hữu thì cần xem xét cụ thể nguồn tiền, giao dịch và chứng cứ liên quan.

Vợ chồng đã ly hôn phát sinh tranh chấp phân chia nhà đất và tài sản chung khi người từng bị tuyên bố mất tích trở về.

5. Tài sản của người mất tích được quản lý như thế nào trong thời gian họ vắng mặt?

Theo Điều 69 Bộ luật Dân sự 2015, người đang quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú tiếp tục quản lý tài sản đó khi người này bị Tòa án tuyên bố mất tích, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đáng chú ý, nếu vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố mất tích đã được giải quyết ly hôn thì tài sản của người mất tích được giao cho con thành niên hoặc cha, mẹ của người mất tích quản lý. Nếu không có những người này thì việc quản lý tài sản được thực hiện theo thứ tự luật định.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 70 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Người bị tuyên bố mất tích trở về được nhận lại tài sản do người quản lý tài sản chuyển giao sau khi đã thanh toán chi phí quản lý.”

Như vậy, người bị tuyên bố mất tích không đương nhiên mất quyền sở hữu đối với tài sản của mình trong thời gian vắng mặt.

Khi trở về, người đó có quyền yêu cầu nhận lại tài sản thuộc sở hữu của mình theo quy định pháp luật.

Cần lưu ý rằng việc nhận lại tài sản riêng của người mất tích và việc yêu cầu phân chia tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn là hai vấn đề pháp lý khác nhau.

Luật sư tư vấn quyền nhận lại tài sản và giải quyết tranh chấp tài sản cho người bị tuyên bố mất tích trở về.

6. Người mất tích trở về muốn yêu cầu chia tài sản cần chuẩn bị những gì?

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, người từng bị tuyên bố mất tích cần xác định rõ tài sản đang tranh chấp có phải tài sản chung được hình thành trong thời kỳ hôn nhân hay không, đồng thời kiểm tra nội dung bản án, quyết định ly hôn trước đó.

Một số tài liệu quan trọng có thể bao gồm:

  • Quyết định tuyên bố mất tích và quyết định hủy bỏ tuyên bố mất tích của Tòa án.

  • Bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật.

  • Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các giấy tờ liên quan đến tài sản.

  • Hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán, sao kê ngân hàng hoặc tài liệu chứng minh nguồn gốc hình thành tài sản.

  • Các tài liệu thể hiện việc quản lý, sử dụng, chuyển nhượng hoặc phân chia tài sản trong thời gian người đó mất tích.

Tùy từng trường hợp, người yêu cầu có thể phải chứng minh tài sản vẫn thuộc sở hữu chung, chưa được phân chia hoặc quyền sở hữu hợp pháp của mình đã bị xâm phạm.

Luật sư kiểm tra bản án ly hôn, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chứng cứ chứng minh tài sản chung khi người mất tích trở về.

7. Kết luận

Việc một người bị Tòa án tuyên bố mất tích và người còn lại đã được giải quyết ly hôn không có nghĩa là mọi quyền lợi về tài sản của người mất tích đều chấm dứt.

Khi người mất tích trở về, quan hệ hôn nhân đã chấm dứt hợp pháp sẽ không tự động được khôi phục. Tuy nhiên, người đó vẫn có thể yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu tài sản và yêu cầu phân chia tài sản chung chưa được giải quyết, nếu có đủ căn cứ pháp luật.

Để hạn chế tranh chấp, các bên cần xác định chính xác nguồn gốc tài sản, thời điểm hình thành tài sản, nội dung bản án ly hôn và tình trạng quản lý, sử dụng tài sản trong thời gian một bên mất tích.

Bạn đang gặp tranh chấp tài sản sau ly hôn hoặc cần thực hiện thủ tục ly hôn với người bị tuyên bố mất tích?

Hãy liên hệ đội ngũ luật sư của lyhon.net để được tư vấn về thủ tục pháp lý, xác định quyền sở hữu tài sản và phương án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

icon_email
phone-icon