Khi nào cha mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên?

Trong quá trình nuôi dưỡng và chăm sóc con cái, cha mẹ có đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, cha mẹ có thể bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên, nhất là khi xảy ra ly hôn hoặc có hành vi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của trẻ. Vậy pháp luật quy định vấn đề này như thế nào? Mọi nhu cầu tư vấn vui lòng liên hệ Công ty Luật Apolo Lawyers qua Email contact@apolo.com.vn hoặc Hotline 0979.489.879 để được tư vấn chi tiết.

1. Định nghĩa con chưa thành niên

Theo quy định Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015, con chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi. Đây là nhóm đối tượng đặc biệt cần được bảo vệ về thể chất, tinh thần và quyền lợi hợp pháp.

Do chưa phát triển đầy đủ về nhận thức và khả năng tự bảo vệ, con chưa thành niên cần có sự chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trực tiếp từ cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp. Mọi quyết định liên quan đến trẻ đều phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ lên hàng đầu.

Khi nào cha mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên?

2. Quy định pháp luật về nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái

Căn cứ Điều 69 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cha mẹ có nghĩa vụ thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập, giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội.

Hơn nữa, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Mặt khác, theo quy định tại Điều 70 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, con cái có quyền được cha mẹ thương yêu,  tôn trọng, thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản theo quy định của pháp luật; được học tập và giáo dục; được phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức.

Đồng thời, con cái cũng có nghĩa vụ, bổn phận  yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình.

3. Quy định pháp luật về hạn chế quyền đối với con chưa thành niên

Căn cứ Điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 được hướng dẫn bởi Điều 8 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, cha mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên khi thuộc một trong các trường hợp sau:

1. “Bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý” là bị Tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật về một trong các tội quy định tại Chương XIV Bộ luật Hình sự đối với con chưa thành niên với lỗi cố ý.

Ví dụ: Cha, mẹ bị kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật về tội “Cố ý gây thương tích” quy định tại Điều 134 Bộ luật Hình sự đối với con chưa thành niên.

2. “Hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con” là không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của con hoặc làm tổn hại đến sư phát triển toàn diện của con.

Ví dụ: Cha, mẹ bỏ mặc con chưa thành niên tự sinh sống, không có điều kiện để tự nuôi mình dẫn đến con có hành vi trộm cắp tài sản.

3. “Phá tán tài sản của con” là mua, bán, tặng cho, hủy hoại hoặc hành vi khác làm thiệt hại đến tài sản của con mà không vì lợi ích của con.

4. “Có lối sống đồi trụy” là lối sống ăn chơi, tiêu khiển thấp hèn, xấu xa, hư hỏng, trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc.

Ví dụ: Cha, mẹ thực hiện hoạt động mại dâm.

5. “Xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội” là hành vi kích động, dụ dỗ, thúc đẩy, ép buộc bằng lời nói, cử chỉ hoặc bằng bất cứ hình thức nào dẫn đến con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.

Ví dụ: xúi giục, ép buộc dẫn đến con bỏ học, trộm cắp, lừa đảo, vận chuyển trái phép chất ma túy.

Như vậy, khi thuộc một trong các trường hợp trên, Tòa án có quyền ra quyết định hạn chế quyền của cha mẹ với con chưa thành niên. Mặt khác, thời hạn hạn chế quyền đối với con của cha mẹ cũng có thể được rút ngắn nếu cha/mẹ đã thực hiện được một phần hai thời hạn theo quy định của Tòa án và trong thời hạn này người bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên không thực hiện một trong các hành vi nêu trên.

4. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết việc hạn chế quyền đối với con chưa thành niên

Cơ quan có thẩm quyền quyết định việc hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên là Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền.

Tòa án có thể ra quyết định hạn chế quyền theo yêu cầu của:

• Người thân thích của con;
• Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
• Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
• Hội Liên hiệp Phụ nữ.

Trong các vụ việc ly hôn, Tòa án cũng có thể chủ động xem xét việc hạn chế quyền nếu phát hiện cha mẹ không đủ điều kiện bảo đảm quyền lợi cho con chưa thành niên.

Việc hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên là biện pháp pháp lý cần thiết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ. Dù trong hoàn cảnh hôn nhân bình thường hay ly hôn, cha mẹ luôn phải đặt lợi ích của con lên hàng đầu. Khi cha mẹ vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của mình, pháp luật sẽ can thiệp để bảo vệ trẻ em – những chủ thể yếu thế trong xã hội.

5. Hậu quả pháp lý của việc hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên:

Theo quy định tại Điều 87 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, hậu quả pháp lý phát sinh khi một bên bị hạn chế quyền đối với con như sau:

1. Trong trường hợp cha hoặc mẹ bị Tòa án hạn chế quyền đối với con chưa thành niên thì người kia thực hiện quyền trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con, quản lý tài sản riêng của con và đại diện theo pháp luật cho con.

Khi nào cha mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên?

2. Việc trông nom, chăm sóc, giáo dục con và quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên được giao cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự và Luật này trong các trường hợp sau đây:

a) Cha và mẹ đều bị Tòa án hạn chế quyền đối với con chưa thành niên;

b) Một bên cha, mẹ không bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên nhưng không đủ điều kiện để thực hiện quyền, nghĩa vụ đối với con;

c) Một bên cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên và chưa xác định được bên cha, mẹ còn lại của con chưa thành niên.

3. Cha, mẹ đã bị Tòa án hạn chế quyền đối với con chưa thành niên vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

6. Dịch vụ luật sư ly hôn chuyên nghiệp của Apolo Lawyers

Hiểu được tính phức tạp và nhạy cảm của quá trình ly hôn, Apolo Lawyers cung cấp dịch vụ luật sư ly hôn trọn gói, bao gồm:

• Tư vấn ly hôn đơn phương, thuận tình;

• Soạn thảo đơn ly hôn và bộ hồ sơ đúng chuẩn tòa án;

• Luật sư đại diện tranh tụng tại tòa để bảo vệ quyền lợi;

• Tư vấn và hỗ trợ phân chia tài sản, quyền nuôi con, cấp dưỡng;

• Tư vấn ly hôn có yếu tố nước ngoài, công nhận bản án ly hôn của nước ngoài tại Việt Nam;

• Tư vấn xử lý các trường hợp đặc biệt như giấu tài sản, bạo lực gia đình, vắng mặt một bên, không thỏa thuận được...

Với phương châm “Luật sư trực tuyến – luật sư của mọi nhà”, Apolo Lawyers cam kết đồng hành cùng bạn từ khi nảy sinh ý định ly hôn cho đến khi mọi vấn đề được giải quyết trọn vẹn, hợp pháp và công bằng.

Hãy để việc ly hôn không còn là gánh nặng, mà là bước khởi đầu cho một hành trình mới với sự bảo vệ pháp lý vững vàng từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp.

Nếu Quý khách vẫn còn khó khăn, thắc mắc thêm về pháp luật về ly hôn. Cũng như các vấn đề khác Quý khách hàng vui lòng liên hệ với công ty chúng tôi Công ty Luật Apolo Lawyers qua email contact@apolo.com.vn hoặc Hotline - 0903.419.479 để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất.

Chúng tôi là công ty luật hoạt động dựa trên nền tảng lấy sự uy tín, tinh thần trách nhiệm làm đầu. Luật sư của chúng tôi là những người có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm hành nghề lâu năm, luôn làm việc tận tâm, nhiệt tình. Thông tin của khách hàng được chúng tôi bảo mật tuyệt đối. Và điều quan trọng mang đến sự thành công cho chúng tôi là chúng tôi luôn mang đến cho khách hàng sự an tâm và lợi ích tối đa trong từng vụ việc.

>>> Xem thêm: Kết hôn giả để đi nước ngoài có phạm tội hay không?

>>> Xem thêm: Các dạng tranh chấp hôn nhân và gia đình phổ biến hiện nay