Người trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi là mối quan tâm hàng đầu của các cặp đôi khi đi đến quyết định ly hôn bởi giai đoạn này trẻ rất cần sự chăm sóc ổn định, đầy đủ về thể chất lẫn tinh thần, vì vậy pháp luật đặt ra những quy định riêng nhằm bảo vệ quyền lợi cao nhất cho trẻ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, quy định pháp luật hiện hành, các trường hợp có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con và tầm quan trọng của quy định này khi giải quyết ly hôn.
1. Định nghĩa
Khi vợ chồng có con nhưng vẫn quyết định ly hôn, một trong những vấn đề quan trọng và thường được quan tâm nhất là: quyền nuôi con khi ly hôn. Với trường hợp con dưới 36 tháng tuổi - tức là trẻ nhỏ dưới 3 tuổi - việc xác định người trực tiếp nuôi con có ý nghĩa đặc biệt, bởi giai đoạn này trẻ rất cần được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cẩn thận và ổn định.
“Người trực tiếp nuôi con” được hiểu là người mà đứa trẻ sống cùng và được người đó hàng ngày chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; đồng thời chịu trách nhiệm chính về việc chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, giáo dục mầm non cho trẻ.
Ai là người trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi khi ly hôn?
2. Quy định pháp luật về người trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 - cụ thể tại Khoản 3 Điều 81 - quy định rằng: “ 3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”
Quy định này phản ánh ưu tiên của pháp luật đối với người mẹ trong việc nuôi dưỡng con nhỏ, nhằm bảo đảm điều kiện tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.
Ngoài ra, pháp luật cũng quy định về quyền và nghĩa vụ của cha/mẹ không trực tiếp nuôi con - như nghĩa vụ cấp dưỡng, quyền thăm nom - theo Điều 82.
3. Trường hợp người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con
Mặc dù quy định ưu tiên giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ, vẫn có những trường hợp pháp luật cho phép thay đổi người trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, việc xác định mẹ không đủ điều kiện nuôi con cần dựa theo quy định pháp luật, cụ thể tại khoản 3 Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, cụ thể như sau:
“a) Mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bị bệnh nặng khác mà không thể tự chăm sóc bản thân hoặc không thể trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
Ví dụ: Trường hợp người mẹ bị đột quỵ và liệt nửa người, không còn khả năng đi lại thì Tòa án không giao con dưới 36 tháng tuổi cho người mẹ trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
b) Có thu nhập mỗi tháng thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người mẹ đang cư trú và không có tài sản nào khác để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
c) Người mẹ không có điều kiện về thời gian tối thiểu để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.”
Đồng thời theo Án lệ số 54/2022/AL về xác định quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi trong trường hợp người mẹ không trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, trong án lệ này, người mẹ đã tự ý bỏ đi từ khi con mới 04 tháng tuổi, khi này người cha là người trực tiếp nuôi con nên con đã quen với sự chăm sóc của cha, phát triển toàn diện sức khỏe. Do đó, căn cứ vào tình tiết trên, Tòa án quyết định giao con dưới 36 tháng tuổi cho cha trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc. Do đó, khẳng định rằng, không đương nhiên con dưới 36 tháng tuổi sẽ thuộc về mẹ chăm sóc trực tiếp mà đây chỉ là quy định ưu tiên, trong trường hợp có cơ sở chứng minh phù hợp thì sẽ thuộc về cha, người thân khác trong gia đình.
Như vậy, quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi không phải là “thiên phú” cố định với mẹ, mà có thể linh hoạt nếu điều kiện thực tế cho thấy người khác phù hợp hơn.
Ai là người trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi khi ly hôn?
4. Tầm quan trọng của quy định
Việc quy định rõ ai là người trực tiếp nuôi con dưới 36 tháng tuổi khi ly hôn mang ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ quyền lợi và sự phát triển toàn diện của trẻ mà còn là cơ sở giúp các bên nhận thức các bên nhận thức về vai trò của mình.
Thứ nhất, Bảo vệ quyền lợi và sự phát triển toàn diện của trẻ: Trẻ dưới 36 tháng tuổi là giai đoạn phát triển quan trọng về thể chất, tinh thần, tình cảm. Do đó, quy
Thứ hai, Tạo cơ sở pháp lý rõ ràng.
Thứ ba, Linh hoạt, ưu tiên lợi ích của trẻ: Quy định có tính nhân văn và linh hoạt - không phiến diện chỉ gán quyền nuôi con cho mẹ trong mọi trường hợp - mà mở ra cơ hội để cha, người thân và các thành viên khác trong gia đình nếu phù hợp với quy định pháp luật sẽ được trực tiếp nuôi con.
Thứ tư, Giảm thiểu xung đột, đảm bảo ổn định gia đình sau ly hôn.
Về nguyên tắc, khi ly hôn và con đang dưới 36 tháng tuổi, pháp luật Việt Nam ưu tiên giao con cho người mẹ làm người trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, quy định này không mang tính áp đặt. Do đó, trong trường hợp nếu mẹ không đủ điều kiện nuôi dưỡng hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con hay có tài liệu, chứng cứ thể hiện mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp nuôi con thì Tòa án có thể giao con cho cha hoặc người khác phù hợp. Quy định này có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi và sự phát triển toàn diện của trẻ, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, linh hoạt và nhân văn cho việc nuôi con sau ly hôn.
5. Dịch vụ luật sư ly hôn chuyên nghiệp của Công ty Luật Jurion & Partners
Hiểu được tính phức tạp và nhạy cảm của quá trình ly hôn, Công ty Luật Jurion & Partners cung cấp dịch vụ luật sư ly hôn trọn gói, bao gồm:
-
Tư vấn ly hôn đơn phương, thuận tình;
-
Soạn thảo đơn ly hôn và bộ hồ sơ đúng chuẩn tòa án;
-
Luật sư đại diện tranh tụng tại tòa để bảo vệ quyền lợi;
-
Tư vấn và hỗ trợ phân chia tài sản, quyền nuôi con, cấp dưỡng;
-
Tư vấn ly hôn có yếu tố nước ngoài, công nhận bản án ly hôn của nước ngoài tại Việt Nam;
-
Tư vấn xử lý các trường hợp đặc biệt như giấu tài sản, bạo lực gia đình, vắng mặt một bên, không thỏa thuận được...
Với phương châm “Luật sư trực tuyến – luật sư của mọi nhà”, Công ty Luật Jurion & Partners cam kết đồng hành cùng bạn từ khi nảy sinh ý định ly hôn cho đến khi mọi vấn đề được giải quyết trọn vẹn, hợp pháp và công bằng.
Hãy để việc ly hôn không còn là gánh nặng, mà là bước khởi đầu cho một hành trình mới với sự bảo vệ pháp lý vững vàng từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp.
Chúng tôi là công ty luật hoạt động dựa trên nền tảng lấy sự uy tín, tinh thần trách nhiệm làm đầu. Luật sư của chúng tôi là những người có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm hành nghề lâu năm, luôn làm việc tận tâm, nhiệt tình. Thông tin của khách hàng được chúng tôi bảo mật tuyệt đối. Và điều quan trọng mang đến sự thành công cho chúng tôi là chúng tôi luôn mang đến cho khách hàng sự an tâm và lợi ích tối đa trong từng vụ việc.
>>> Xem thêm: Văn phòng luật sư ly hôn tại TP. Hồ Chí Minh và các khu vực lân cận
>>> Xem thêm: Ly hôn có cần thuê văn phòng luật sư ly hôn hay không?
Để được tư vấn về quyền nuôi con, cấp dưỡng và hướng bảo vệ quyền lợi phù hợp với hoàn cảnh gia đình, hãy liên hệ Công ty Luật Jurion & Partners.
