Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

Việc xác định thẩm quyền ly hôn có yếu tố nước ngoài sẽ giúp các bên đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình, do đó, việc xác định đúng thẩm quyền giải quyết ly hôn là vô cùng quan trọng. Bên cạnh đó, cũng cần hiểu rõ ly hôn có yếu tố nước ngoài là như thế nào vì đây là một trong những trường hợp phức tạp trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định pháp luật, nguyên tắc, thủ tục cũng như những lưu ý cần thiết khi xử lý các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài. Mọi nhu cầu tư vấn vui lòng liên hệ Công ty Luật Apolo Lawyers qua Email contact@apolo.com.vn hoặc Hotline 0979.489.879 để được tư vấn chi tiết.

1. Định nghĩa ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?

Ly hôn có yếu tố nước ngoài là trường hợp ly hôn trong đó có ít nhất một bên là người nước ngoài, người Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài, hoặc tài sản, quyền và nghĩa vụ phát sinh ở nước ngoài. Đây là dạng ly hôn thuộc nhóm quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài, được điều chỉnh bởi cả pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Ví dụ:

• Một người Việt Nam kết hôn với người nước ngoài và ly hôn.
• Hai vợ chồng là người Việt nhưng đang cư trú, sinh sống tại nước ngoài.

Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

2. Quy định pháp luật về thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 123 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 được sửa đổi bởi Khoản 13 Điều 2 Luật số 81/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, theo đó:

"3. Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú của công dân Việt Nam hủy việc kết hôn trái pháp luật, giải quyết việc ly hôn, các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, cha mẹ và con, về nhận cha, mẹ, con, nuôi con nuôi và giám hộ giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật Việt Nam."

Như vậy, theo quy định pháp luật hiện hành, Tòa án nhân dân khu vực sẽ có thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài.

3. Nguyên tắc giải quyết tài sản ly hôn theo pháp luật Việt Nam

Hiện nay, có 05 nguyên tắc để giải quyết tài sản của vợ chồng theo quy định Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam, cụ thể:

1. Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc của hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.
Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung của vợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng của vợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sản chung theo quy định của Luật này.
Trong trường hợp có sự sáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

5. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Các nguyên tắc này được cụ thể hóa trong Thông tư liên tịch Số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP hướng dẫn thi hành một số quy định của luật hôn nhân và gia đình 2014

4. Thủ tục giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

Để tiến hành thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài, các bên cần thực hiện các bước như sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

• Đơn xin ly hôn (theo mẫu).
• Bản sao giấy đăng ký kết hôn.
• Bản sao hộ chiếu/CMND của các bên.
• Giấy khai sinh con (nếu có con chung).
• Tài liệu chứng minh về tài sản (nếu có tranh chấp).
• Tài liệu chứng minh nơi cư trú ở nước ngoài (nếu có)

Bước 2: Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền: Nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú (hoặc theo thỏa thuận).

Bước 3: Thụ lý và giải quyết vụ án

• Tòa án xem xét thụ lý hồ sơ.
• Triệu tập các bên đương sự, tiến hành hòa giải (nếu cần).
• Xét xử sơ thẩm và ra bản án/quyết định ly hôn.

Lưu ý: Pháp luật không yêu cầu đơn ly hôn phải thông qua hòa giải tại cơ sở. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều Tòa án vẫn bắt buộc có bước hòa giải này.

Thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

5. Tầm quan trọng khi xác định thẩm quyền giải quyết ly hôn

• Đảm bảo tính hợp pháp và hiệu lực của bản án ly hôn: Để đảm bảo bản án có hiệu lực thi hành trên thực tế, các bên cần đảm bảo xác định đúng Tòa án có thẩm quyền. Trong trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài, nếu tòa án xử lý không đúng thẩm quyền, thì bản án hoặc quyết định đó có thể bị tuyên vô hiệu hoặc không được các cơ quan có liên quan (như Tư pháp, Hộ tịch, Thi hành án) chấp nhận. Điều này đặc biệt quan trọng khi một bên muốn tái hôn, đăng ký quyền nuôi con, hoặc phân chia tài sản.​

• Tiết kiệm thời gian và chi phí tố tụng: Việc xác định đúng thẩm quyền đảm bảo tiết kiệm thời gian cho các bên, tránh được các thủ tục rườm rà, không cần thiết. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết mà còn tiết kiệm chi phí luật sư, dịch thuật, công chứng, và các loại phí khác.

• Thuận lợi cho việc thi hành bản án ở trong và ngoài nước
• Bảo vệ tối đa quyền lợi của các bên: Việc xác định đúng thẩm quyền góp phần đảm bảo tính khách quan, công bằng trong phán quyết. Như vậy, nếu sai thẩm quyền, có thể dẫn đến bản án không có hiệu lực thi hành.

6. Dịch vụ pháp lý của Apolo Lawyers trong lĩnh vực hôn nhân gia đình

Công ty Luật Apolo Lawyers đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, chuyên cung cấp dịch vụ pháp lý trọn gói nhằm hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục ly hôn một cách nhanh gọn, đúng quy định pháp luật. Các dịch vụ bao gồm:

• Tư vấn thủ tục ly hôn thuận tình và ly hôn đơn phương;
• Chuẩn bị, rà soát toàn bộ hồ sơ ly hôn;
• Đại diện đàm phán phân chia tài sản, quyền nuôi con và cấp dưỡng;
• Tư vấn và thực hiện công nhận bản án ly hôn có yếu tố nước ngoài;
• Đại diện khách hàng làm việc tại Tòa án, tham gia phiên hòa giải và xét xử;
• Hỗ trợ đăng ký thay đổi tình trạng hôn nhân sau khi ly hôn.

Với đội ngũ luật sư chuyên nghiệp giàu kinh nghiệm, Apolo Lawyers cam kết đồng hành cùng bạn trong suốt quá trình ly hôn, đảm bảo quyền lợi hợp pháp được bảo vệ tối đa và giúp bạn sớm ổn định cuộc sống sau hôn nhân.

Chúng tôi là công ty luật hoạt động dựa trên nền tảng lấy sự uy tín, tinh thần trách nhiệm làm đầu. Luật sư của chúng tôi là những người có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm hành nghề lâu năm, luôn làm việc tận tâm, nhiệt tình. Thông tin của khách hàng được chúng tôi bảo mật tuyệt đối. Và điều quan trọng mang đến sự thành công cho chúng tôi là chúng tôi luôn mang đến cho khách hàng sự an tâm và lợi ích tối đa trong từng vụ việc.

>>> Xem thêm: Tư vấn ly hôn nhanh qua zalo, viber, whatsapp, messenger

>>> Xem thêm: Đơn phương ly hôn có yếu tố nước ngoài