Hạn chế phân chia di sản của vợ, chồng

Hạn chế phân chia di sản của vợ, chồng là một biện pháp nhân văn và cần thiết, đặc biệt trong các trường hợp có yếu tố thừa kế và người phụ thuộc. Hiểu rõ quy định pháp luật và áp dụng đúng sẽ giúp các bên tránh tranh chấp, đảm bảo quyền lợi và sự ổn định trong cuộc sống sau ly hôn. Mọi nhu cầu tư vấn vui lòng liên hệ Công ty Luật Apolo Lawyers qua Email contact@apolo.com.vn hoặc Hotline 0979.489.879 để được tư vấn chi tiết.

1. Hạn chế phân chia di sản là gì?

Hạn chế phân chia di sản là việc giới hạn hoặc trì hoãn quyền chia tài sản thừa kế, nhằm bảo đảm quyền lợi của những người thừa kế hoặc duy trì ổn định đời sống gia đình.
Trong bối cảnh hôn nhân, khi vợ chồng ly hôn mà một bên qua đời, tài sản chung hoặc tài sản thừa kế có thể bị ràng buộc bởi các quy định hạn chế phân chia di sản để tránh việc chia tách gây ảnh hưởng đến quyền lợi người còn sống hoặc con cái chưa thành niên.

Hạn chế phân chia di sản của vợ, chồng

2. Quy định pháp luật về hạn chế phân chia di sản của vợ chồng khi ly hôn

Theo quy định tại Điều 66 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, khi một bên chết hoặc được Tòa án tuyên bố là đã chết, lúc này sẽ tiến hành giải quyết tài sản của vợ chồng. Tuy nhiên, không phải trong mọi trường hợp việc phân chia di sản đều được thực hiện.

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 66 Luật này, việc phân chia di sản sẽ bị hạn chế khi việc chia di sản này ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của vợ hoặc chồng còn sống, gia đình thì người còn lại (còn sống) có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng quy định này. Hiện nay, Hội đồng Thẩm phán đã ban hành Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2024, tại Điều 5 Nghị quyết, quy định được hướng dẫn như sau:

"Điều 5: Hạn chế phân chia di sản của vợ, chồng trong trường hợp một bên chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết quy định tại khoản 3 Điều 66 của Luật Hôn nhân và gia đình

Việc chia di sản ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của vợ hoặc chồng còn sống và gia đình theo quy định tại khoản 3 Điều 66 là trường hợp người chết có để lại di sản, nhưng nếu chia di sản này cho người thừa kế thì vợ hoặc chồng còn sống và gia đình gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống như: không có chỗ ở, mất nguồn tư liệu sản xuất duy nhất...”

 Dẫn chiếu về quy định tại Điều 661 Bộ luật Dân sự năm 2015, ta có:

"Điều 66: Hạn chế phân chia di sản

Trường hợp theo ý chí của người lập di chúc hoặc theo thỏa thuận của tất cả những người thừa kế, di sản chỉ được phân chia sau một thời hạn nhất định thì chỉ khi đã hết thời hạn đó di sản mới được đem chia.

Trường hợp yêu cầu chia di sản thừa kế mà việc chia di sản ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của bên vợ hoặc chồng còn sống và gia đình thì bên còn sống có quyền yêu cầu Tòa án xác định phần di sản mà những người thừa kế được hưởng nhưng chưa cho chia di sản trong một thời hạn nhất định. Thời hạn này không quá 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn 03 năm mà bên còn sống chứng minh được việc chia di sản vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của gia đình họ thì có quyền yêu cầu Tòa án gia hạn một lần nhưng không quá 03 năm.”

Như vậy, khi áp dụng quy định hạn chế phân chia di sản, Tòa án cần dựa trên các căn cứ phù hợp để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

3. Ví dụ minh họa về hạn chế phân chia di sản

Theo quy định tại Điều 5 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình, Nghị quyết đã nêu các ví dụ để các bên tham khảo khi cần thiết, cụ thể:

"Ví dụ 1: Trước khi kết hôn, anh A mua được một ngôi nhà cấp 4 có diện tích 35 m². Sau đó anh A kết hôn với chị B và không nhập ngôi nhà này vào khối tài sản chung của vợ chồng. Sau khi sinh được một người con thì anh A chết và không để lại di chúc. Bố mẹ của anh A yêu cầu chia di sản thừa kế là ngôi nhà của anh A. Chị B và con không có chỗ ở nào khác và cũng chưa có điều kiện để tạo lập chỗ ở khác. Ngôi nhà này lại không thể chia được bằng hiện vật. Trong trường hợp này việc chia di sản thừa kế là ngôi nhà sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của chị B và con.

Ví dụ 2: Anh C và chị D kết hôn với nhau và mua được ngôi nhà có diện tích 35 m². Sau khi sinh được một người con thì anh C chết và không để lại di chúc. Bố mẹ của anh C yêu cầu chia di sản do anh C để lại là phần nhà của anh C trong ngôi nhà này. Chị D và con không có chỗ ở nào khác, trong khi đó ngôi nhà này nếu chia bằng hiện vật thì không bảo đảm cho việc sinh hoạt tối thiểu của chị D và con; nếu buộc chị D phải thanh toán bằng tiền phần thừa kế mà bố mẹ anh C được hưởng thì chị D cũng không có khả năng. Trong trường hợp này, việc chia di sản thừa kế phần nhà của anh C trong ngôi nhà có diện tích 35 m² sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của chị D và con."

4. Tầm quan trọng của việc hạn chế phân chia di sản

Trong quan hệ hôn nhân và gia đình, đặc biệt khi ly hôn, việc hạn chế phân chia di sản có vai trò đặc biệt quan trọng nhằm duy trì sự cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan.

Trước hết, biện pháp này giúp bảo vệ quyền lợi của những người yếu thế như con chưa thành niên, người già hoặc người mất khả năng lao động. Việc áp dụng quy định sẽ là cơ sở giúp những cá thể yếu thế có thể đảm bảo nơi ở, điều kiện sinh hoạt và ổn định tâm lý sau biến cố hôn nhân. Bên cạnh đó, quy định này còn góp phần giữ vững sự ổn định trong đời sống thực tế, đặc biệt đối với người đang trực tiếp sử dụng hoặc quản lý tài sản như nhà ở hay đất canh tác. Trong trường hợp nếu tiến hành phân chia di sản ngay, có thể gây ra những xáo trộn lớn trong sinh hoạt, ảnh hưởng đến quyền lợi lâu dài của cả gia đình.

Hạn chế phân chia di sản của vợ, chồng

Đồng thời, quy định này còn mang ý nghĩa giảm thiểu tranh chấp, mâu thuẫn phát sinh giữa các bên thừa kế. Khi việc chia di sản được lùi lại đến thời điểm thích hợp, các bên có thêm thời gian thương lượng, tìm tiếng nói chung, từ đó hạn chế xung đột và kiện tụng kéo dài.

Như vậy, có thể thấy, việc hạn chế phân chia di sản thể hiện tính nhân văn và công bằng của pháp luật Việt Nam – không chỉ chú trọng đến quyền sở hữu mà còn quan tâm đến yếu tố con người, tình cảm và sự ổn định xã hội. Chính vì vậy, đây là một quy định mang giá trị thực tiễn sâu sắc, góp phần bảo đảm công lý và trật tự trong quá trình giải quyết tài sản khi vợ chồng ly hôn.

5. Lưu ý khi áp dụng quy định hạn chế phân chia di sản

Khi thực hiện quy định này, cần lưu ý:

• Tham khảo ý kiến của Luật sư để quá trình ly hôn diễn ra thuận lợi, đồng thời, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân.
• Quy định chỉ mang tính chất tạm thời, không làm mất quyền thừa kế của những người có liên quan.
• Quyết định hạn chế phân chia di sản phải có căn cứ rõ ràng, cụ thể, hợp pháp và Tòa án sẽ là cơ quan xem xét việc áp dụng hay không.

6. Dịch vụ pháp lý của Apolo Lawyers trong lĩnh vực hôn nhân gia đình

Hiểu được tính phức tạp và nhạy cảm của quá trình ly hôn, Apolo Lawyers cung cấp dịch vụ luật sư ly hôn trọn gói, bao gồm:

• Tư vấn ly hôn đơn phương, thuận tình;

• Soạn thảo đơn ly hôn và bộ hồ sơ đúng chuẩn tòa án;

• Luật sư đại diện tranh tụng tại tòa để bảo vệ quyền lợi;

• Tư vấn và hỗ trợ phân chia tài sản, quyền nuôi con, cấp dưỡng;

• Tư vấn ly hôn có yếu tố nước ngoài, công nhận bản án ly hôn của nước ngoài tại Việt Nam;

• Tư vấn xử lý các trường hợp đặc biệt như giấu tài sản, bạo lực gia đình, vắng mặt một bên, không thỏa thuận được...

Với phương châm “Luật sư trực tuyến – luật sư của mọi nhà”, Apolo Lawyers cam kết đồng hành cùng bạn từ khi nảy sinh ý định ly hôn cho đến khi mọi vấn đề được giải quyết trọn vẹn, hợp pháp và công bằng.

Hãy để việc ly hôn không còn là gánh nặng, mà là bước khởi đầu cho một hành trình mới với sự bảo vệ pháp lý vững vàng từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp.

Nếu Quý khách vẫn còn khó khăn, thắc mắc thêm về pháp luật về ly hôn. Cũng như các vấn đề khác Quý khách hàng vui lòng liên hệ với công ty chúng tôi Công ty Luật Apolo Lawyers qua email contact@apolo.com.vn hoặc Hotline - 0903.419.479 để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất.

Chúng tôi là công ty luật hoạt động dựa trên nền tảng lấy sự uy tín, tinh thần trách nhiệm làm đầu. Luật sư của chúng tôi là những người có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm hành nghề lâu năm, luôn làm việc tận tâm, nhiệt tình. Thông tin của khách hàng được chúng tôi bảo mật tuyệt đối. Và điều quan trọng mang đến sự thành công cho chúng tôi là chúng tôi luôn mang đến cho khách hàng sự an tâm và lợi ích tối đa trong từng vụ việc.

>>> Xem thêm: Văn phòng luật sư ly hôn tại TP. Hồ Chí Minh và các khu vực lân cận 

>>> Xem thêm: Ly hôn có cần thuê văn phòng luật sư ly hôn hay không?